Đề bài: Cảm nhận về bài thơ “Tiễn biệt khi ra nước ngoài” của Phan Bội Châu

Bài giảng: Chia tay khi ra nước ngoài – Cô Thúy Nhàn (giáo viên )

Phan Bội Châu là một nhà yêu nước đầu thế kỷ XX, một chí sĩ cách mạng luôn mang trong mình tinh thần kháng Pháp quật cường. trong đó có tác phẩm “Xuất thân ra đi”. Bài thơ thể hiện chí làm trai của Sào Nam Tử (Bút danh) với hoài bão lớn, khát vọng cứu nước sôi trào và tầm nhìn tư tưởng tiến bộ của tác giả. Tác phẩm đã để lại trong tôi cũng như nhiều độc giả khác ấn tượng bởi nó toát lên con người cụ Phan.

Cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20, thực dân Pháp xâm lược và áp đặt ách thống trị tàn bạo đối với nhân dân Việt Nam. Mạnh như chẻ tre, chúng có vũ khí hiện đại hơn ta rất nhiều, nhân dân ta máu me, đau đớn biết bao. Phan Bội Châu ý thức được quốc nạn nên quyết tìm đường cứu nước khác, lập hội Duy Tân để sang Nhật cầu cứu. Đây là tư tưởng tiến bộ, mở ra con đường cứu nước mới cho dân tộc, nhưng vì còn phạm sai lầm nên lịch sử đã không lựa chọn. Bài thơ “Tiễn biệt” được sáng tác khi chí hướng cứu nước của Người đang trên đà thuận lợi với chủ trương cứu nước bằng cách gửi thanh niên Việt Nam sang Nhật Bản học tập tiến bộ để giúp dân. giúp nước giải phóng dân tộc. Bài thơ nói về cảm xúc xúc động của tác giả khi tạm biệt khi ra nước ngoài.

Tư tưởng bao trùm tác phẩm là ý chí làm người của một người con trai giàu lòng yêu nước, hoài bão, khát vọng lớn. Điều đó được thể hiện ngay trong nhan đề tác phẩm với từ “Ra khơi” nghĩa là ra khơi, nó gắn liền với hoạt động cách mạng cụ thể của cụ Phan. Anh cũng như bao người đàn ông khác, luôn thấm nhuần triết lý trọng nam khinh nữ của Nho giáo. Ông quả quyết:

“Hệ vi sinh vật nam yếu

Hứa rằng vũ trụ sẽ tự chuyển động”

(Làm trai phải lạ trên đời/ Để vũ trụ tự vận động)

Xem thêm bài viết hay:  Top 50 Dàn ý Phân tích Đây thôn vĩ dạ (hay nhất)

Làm chí tử theo Phan Bội Châu là phải làm được những chuyện lạ đời, là con người có khát vọng gắn bó với thế gian, với thời đại. Người đó là người chủ động trong thái độ, tư thế không chấp nhận để trời đất tự xoay chuyển. Trước hoàn cảnh đất nước lúc bấy giờ, con người ấy phải khôi phục thời thế, đánh đuổi giặc ngoại xâm, giành lại độc lập tự do cho Tổ quốc. Là người con, tinh thần yêu nước Phan Bội Châu vừa tiếp nối truyền thống dân tộc, vừa kế thừa tư tưởng của các bậc tiền nhân như Phạm Ngũ Lão, Trần Quốc Tuấn, Nguyễn Trãi… Hãnh diện là đấng nam nhi thì phải quyết chí một người đàn ông. Sống bộc trực và sống với ý thức cá nhân cao, tinh thần tự lực, tự cường của con người được thể hiện:

“Uuuuuuuuuuuuuuuuuuu”

Tung cánh sau không thuỳ”

(Khoảng một trăm năm nữa, tôi sẽ cần đến / Sau muôn đời không ai?). Tác giả lấy cái hữu hạn của “lâu năm” cho cái vô hạn của “trời”, lấy cái phủ định để khẳng định. Ý chí làm trai tiếp tục được thể hiện trong bài thơ này với khát vọng làm được những điều lớn lao vượt qua giới hạn của bản thân, với ý thức tự chịu trách nhiệm đặt lên vai mình trọng trách quốc gia, gánh vác việc đời. Anh tự hỏi lòng mình rằng trăm năm cần có mình, ngàn năm không có thì sao? Và câu hỏi cũng chính là câu trả lời để khẳng định rằng ta là ai thì ngàn năm sau ta sẽ có hậu thế, anh hùng dân tộc nào cũng làm nên việc lớn. Câu thơ là một ý thơ sâu sắc thể hiện vai trò cá nhân của tác giả trước bối cảnh lịch sử với tinh thần gánh vác mọi trọng trách mà lịch sử giao cho. Tư tưởng đó đã để lại bài học đắt giá cho tuổi trẻ Việt Nam, đúng như Bác Hồ đã nói: “Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà… Nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do thanh niên”. Tuổi trẻ, sức khỏe, cường tráng phải ra sức học tập, tu dưỡng để giúp nước làm giàu cho đời, làm đẹp quê hương để Việt Nam sánh vai với các cường quốc năm châu.

Xem thêm bài viết hay:  Top 4 bài cảm nghĩ, kể chuyện Ếch ngồi đáy giếng hay nhất – Văn mẫu lớp 6

Một quan điểm khác đáng được ghi nhận của cụ Phan là cụ nhìn thấu sự lỗi thời, lạc hậu của quan điểm Nho giáo.

“Giang sơn tử sinh hy sinh”

Hiền nhân, thánh nhân, tự nhiên hô diệc.”

(Non sông đã chết sống tủi/ Hiền nhân còn học khắp nơi). Dân tộc mất chủ quyền, đất nước bị giặc ngoại xâm giày xéo, hay chỉ sống thêm tủi nhục, dư nghĩa vô nghĩa, hay sống mưu sinh lập lại “Hách Khôn”, giành lại hồn dân tộc. Ông như đang nhắc nhở người dân Việt Nam hãy thức tỉnh, đứng lên chống Pháp, thay đổi lối suy nghĩ vì “hữu” có nghĩa là cựu học, Nho giáo không còn phù hợp với thời đại mới. Theo đuổi tâm lý thực tiễn để đổi mới đất nước, tránh chạy theo những học thuyết lạc hậu, sáo rỗng không giúp ích gì cho sự nghiệp cứu nước hiện tại và mai sau. Thông điệp đó mở rộng cho chúng ta thấy ý nghĩa sâu xa của thời đại nào thì quan niệm, hệ tư tưởng của thời đại đó phù hợp với quan niệm, tư tưởng của thời đại đó, những gì lỗi thời, không còn phù hợp với bối cảnh thực tế cần phải loại bỏ và cần loại bỏ. tiếp thu những tư tưởng mới, tiến bộ. Ở hai câu trên, bản dịch thơ dùng từ “hoài” là chưa hợp lý vì theo nguyên văn chữ Hán “Si” có nghĩa là si mê, say mê cái gì đó phi lý, “hoài” có mức độ nhẹ hơn. . , chưa thực sự lột tả được bản chất của từ gốc Hán.

Cuối cùng là hình ảnh con người Phan Bội Châu với hoài bão lớn, khắc họa tư thế hào hoa, háo hức và đầy hy vọng lúc ra đi. Anh nguyện (ước) theo gió mạnh đi về biển Đông. “Nguyện long trục phong đông hải khứ” có hai nghĩa trừu tượng và cụ thể. Với ý nghĩa trừu tượng thể hiện khát vọng vượt lên chính mình, vượt qua giới hạn của chính mình, để làm nên những điều kỳ lạ trong khoảng trăm năm. Với ý nghĩa cụ thể nhằm chỉ phong trào Đông Du, chỉ có thanh niên ham học mới ra tay giúp nước. Tuy nhiên, bản dịch thơ trong SGK từ “Cánh gió” gợi sự mong manh chưa lột tả được tinh thần của “trường phong” là gió to, gió dài, đó là quyết tâm ra đi của tác giả. và cứu nước. Rồi muôn ngàn con sóng bạc đầu cùng nhau bay “Thiên trung, bạch lãng nhất khí phi”, hình ảnh sóng vừa mang nghĩa tả thực của sóng biển vừa mang ý nghĩa biểu tượng cho ý chí, khát vọng của người anh hùng cách mạng. Vậy, “Nhất Tề Phi” chỉ là một làn sóng hay ý chí, khát vọng hay cả hai hòa quyện vào nhau để cùng bay? Theo tôi, chính các yếu tố bên ngoài và bên trong cùng tạo nên một quyết tâm cao độ để ý chí cứu nước được thể hiện. Hai câu kết với hai hình ảnh đồ sộ, hào hùng “long phong”, “Thiên trung bạch lang” với vị ngữ “Vân trục” và “Nhật Kỳ phi” thể hiện chí khí anh dũng của nghĩa sĩ. Em đã từng gặp hình ảnh “gió lộng” trong bài “Hà Nội nan” của Lí Bạch:

Xem thêm bài viết hay:  Top 40 Phân tích nhân vật Vũ Nương (hay nhất)

“Trường phong phong tình phá tan tình bạn

Trực tiếp hoạt động trong lĩnh vực thương mại và thương mại”

(Cưỡi gió vượt sóng sẽ có lúc/ Đồng buồm thẳng tiến tới bể xanh)

Như vậy, bằng tài năng của một nghệ sĩ và ý chí của người cách mạng đã hòa quyện vào nhau để làm nên một tác phẩm đầy ý nghĩa. “Từ biệt chí” vừa thể hiện khí thế quyết tâm của Phan Bội Châu trong những ngày đầu ra đi cứu nước, vừa là một tác phẩm văn thơ đánh thức tinh thần yêu nước của người dân Việt Nam. Cụ Phan là một trong những tấm gương tiêu biểu cho phong trào cứu nước đầu thế kỷ 20, được nhân dân yêu mến, kính trọng. Ngày nay, nhiều trường học, đường phố được đặt theo tên ông để tưởng nhớ vị anh hùng dân tộc.

Xem thêm các bài văn mẫu về phân tích và lập dàn ý tác phẩm lớp 11:

luu-biet-khi-xuat-duong.jsp

Các bộ đề lớp 11 khác

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *