Đề bài: Lập dàn ý phân tích bài thơ Lưu biệt khi ra nước ngoài của Phan Bội Châu

Bài giảng: Chia tay khi ra nước ngoài – Cô Thúy Nhàn (giáo viên )

Khai mạc

– Phan Bội Châu (1867-1940) quê ở Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Năm 1900 đỗ Giải nguyên. Ông lập Hội Duy Tân (1904). Năm 1906, bí mật sang Nhật khơi dậy phong trào Đông Du, tổ chức của Việt Nam Quang phục hội. Năm 1925, ông bị thực dân Pháp bắt cóc ở Thượng Hải và đưa về Hà Nội với bản án tử hình. Trước sức mạnh đấu tranh của nhân dân ta, chúng đưa Người về giam ở Huế.

– Là chí sĩ yêu nước lớn, nhà văn, nhà thơ lớn của nước ta thế kỉ 20 – Văn thơ Phan Bội Châu là văn thơ yêu nước, tuyên truyền cổ động cách mạng sôi nổi.

– Bài thơ “Tiễn biệt khi xuất ngoại” được Phan Bội Châu viết năm 1906, nhân lúc tiễn biệt đồng chí, bạn bè trước khi bí mật sang Nhật đã làm dấy lên phong trào Đông Du.

– Bài thơ khẳng định ý chí chí làm trai và quyết tâm ra nước ngoài làm nghĩa lớn cứu nước, cứu dân.

Thân thể

– Hai câu

Một người đàn ông phải mong đợi một cái gì đó kỳ lạ, đó là anh ta không thể sống một cuộc sống tầm thường mà phải làm nên sự nghiệp lớn. Lưu mãi hương thơm. Con người đó sống tích cực, chủ động, có tinh thần làm chủ thiên nhiên, có để vũ trụ tự vận động không?

Xem thêm bài viết hay:  50+ mẫu Cảm nhận về tình cảm cha con trong Chiếc lược ngà | Văn mẫu lớp 9

– Hai câu thực

Tác giả tự ý thức về cái tôi (ngã: tôi, tờ). Rất tự hào về vai trò của mình đối với đời (trăm năm) và xã hội, lịch sử (nghìn năm sau).

Tác giả hỏi: Chẳng lẽ ngàn năm sau không còn ai (để lại tên)? Để khẳng định một tư tưởng lớn mà cũng như đồng bào Phan Bội Châu trước đó nửa thế kỷ, Người đã nhiều lần:

Đã biết trên trời dưới đất,

Việc gì phải có danh với sông núi.

(Nguyễn Công Trứ)

Quan niệm của Phan Bội Châu về chí công và chí nam là mới, tiến bộ, hướng về Tổ quốc và nhân dân, như ông đã viết: Đổ máu nóng rửa sạch vết nô lệ. Việc gì cũng vì nước, vì dân, không vì vua – Ta: Dân là dân, nước là nước.”

– Hai bài luận

Trình bày một quan niệm sống cao đẹp của một nhà nho trước thời đại và lịch sử dân tộc. Không dòng sông nào là chết, một cách nói rất hay, cảm động về nỗi đau của đất nước ta, nhân dân ta đang bị thực dân Pháp đô hộ. Trong cuốn Máu hải ngoại, tác giả viết: hồn quê bơ vơ. Đàn ông, đàn ông thành danh trước hết bằng học hành và thi cử. Một ý thơ tiêu cực về lối học cũ, lạc hậu là đọc sách thánh hiền (Nho giáo)… lối học đó rất lạc hậu, vô nghĩa, càng học càng ngu, càng mê. Đây là hai câu có tư tưởng sâu sắc và tiến bộ nhất, chứng tỏ Phan Bội Châu là một chí sĩ tiên phong:

Xem thêm bài viết hay:  Top 14 bài phân tích, dàn ý tác phẩm Hoàng Lê nhất thống chí hay nhất – Ngữ văn lớp 9

Giang sơn tử khí hy sinh,

Hiền thánh phụng tự nhiên ca diệc.

– Hai câu kết

Hình ảnh thơ tráng lệ trên bình diện vũ trụ. Không phải gió nhẹ mà là ruộng phong. Không quanh quẩn nơi quan trường hay trường thi chật hẹp, mà tiến ra biển Đông với một nghị lực phi thường, cùng bay cùng ngàn trùng sóng bạc. Đây là những câu thơ hay nhất của Phan Bội Châu thể hiện tinh thần phấn chấn:

Nguyện trục dài biển Đông qua,

Con sâu trắng từ thiện nhất.

Chấm dứt

Vẫn là thể thơ thất ngôn bát cú của Đường luật, bằng chữ Hán. Giọng thơ trang nghiêm, đĩnh đạc, hào hùng, mạnh mẽ, hấp dẫn.

Thể hiện một ý chí cao cả phi thường: không chịu làm nô lệ, quyết tìm đường cứu nước. Không phải là cơ quan ngôn luận nhưng sự thật lịch sử khẳng định Phan Bội Châu đã sống và hành động như thơ văn ông đã viết.

Cuộc chia tay khi ra khơi với âm điệu hùng tráng, chứa chan tình yêu nước và quyết tâm cứu nước.

Xem thêm các bài văn mẫu về phân tích và lập dàn ý tác phẩm lớp 11:

luu-biet-khi-xuat-duong.jsp

Các bộ đề lớp 11 khác

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *