Đề bài: Phân tích nhân vật Chí Phèo để làm nổi bật bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người trong truyện ngắn cùng tên của Nam Cao.

Bài giảng Chí Phèo (Phần 2: Tác Phẩm) – Cô Thúy Nhàn (GV )

Khi Chí Phèo: “Vô tình bước ra khỏi những trang sách của Nam Cao, người ta nhận ra ngay đây là hiện thân đầy đủ của cái gọi là đau khổ, nhục nhã nhất của bọn dân cày ở một xứ thuộc địa, bị cào bằng, tiêu diệt từ nhân hình đến nhân tính.. Chị Dậu bán con, bán chó, bán sữa nhưng vẫn là người, Chí Phèo phải bán cả dung nhan lẫn linh hồn để trở thành con quỷ dữ. (Nguyễn Đăng Mạnh). Trong bao tủi nhục, đau khổ mà Chí đã trải qua, không thể không chú ý đến bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người.

Đó cũng chính là chủ đề làm nên giá trị nhân đạo, giá trị hiện thực của tác phẩm Chí Phèo.

Bi kịch là một vòng xoắn tình cảm đầy đau đớn, là sự bế tắc không lối thoát mà con người phải cố gắng chịu đựng. Với ý nghĩa đó, số phận của Chí Phèo là một chuỗi bi kịch dài mà cái sau bao giờ cũng đau hơn cái trước. Nhiều bạn quả quyết rằng Chi xuất hiện sau lời nguyền, điều đó là sự thật! Nhưng có lẽ là không đủ. Nam Cao thường giới thiệu với người đọc giai đoạn quan trọng nhất của số phận nhân vật. Đọc những dòng đầu tiên của tác phẩm, người đọc thấy xuất hiện một nhân vật không tên, dường như chỉ với một hành động, một lời độc thoại. Nhờ biện pháp nghệ thuật tăng cấp mà câu văn ngắn, nhịp điệu vấp váp tưởng như câu văn bị xé nát, để người đọc có cảm giác như đang chứng kiến ​​Chí quằn quại đau đớn trong nỗi đau bị phản kháng. quyền được là bạn. Chí chửi trời (đấng tối cao của muôn loài), Chí chửi làng “người cộng đồng thân thiết, thiêng liêng”… Nhưng không ai lên tiếng. Mọi người không lên tiếng vì mọi người không nhận ra Chi. là những người. Cả làng Vũ Đại không ai hiểu Chí, giá như có một người chửi nhau có lẽ Chí còn đỡ khổ hơn. Vì người ta sống – còn để chửi nhau chứ không thể chửi một mình. Chỉ biết nguyền rủa người đã sinh ra y. Nguyền rủa người đã sinh ra mình cũng là nguyền rủa chính mình. Tiếng chửi của Chí thể hiện sự đấu tranh, dù trong vô thức, để tìm ra nguyên nhân của đau khổ. Nhưng khổ nỗi. Càng bế tắc. Giá như ngày ấy làng Vũ Đại có một người lên tiếng, và khi đó, Thị Nở “Không chỉ biết cho mà còn biết giữ”… giá như… giá như… chỉ một lần thôi, giá như chỉ một lần của họ. Nếu hàng nghìn người dân làng Vũ Đại coi Chí là người thì bi kịch cuộc đời Chí sẽ không có cơ hội xảy ra. Nhưng những gì đã xảy ra, nó đã xảy ra. Nam Cao ngược dòng thời gian trở về quá khứ để dẫn dắt người đọc, giúp họ hiểu được quá trình bị cự tuyệt quyền làm người từ thấp đến cao của Chí, đồng thời ông cũng chỉ ra những nguyên nhân dẫn đến tình trạng đó của Chí. .

Xem thêm bài viết hay:  Bài văn Tả chiếc áo em yêu thích hay nhất

Chí là “đứa con hoang”, “một buổi sáng nọ, một người đàn ông đi thả ống lươn thấy nó trần truồng, xám xịt trong chiếc váy bỏ ngoài lò gạch bỏ hoang; liền nhặt đem về cho một người đàn bà góa”. Năm chữ “một” hiện hữu trong câu văn dài, dường như báo trước một cuộc đời cô đơn dài đằng đẵng của Chí. Từ khi cất tiếng khóc chào đời. Chí bị mẹ và mọi người từ chối quyền làm người. Chí trở thành kẻ mồ côi cha, không mẹ, may mắn cho cuộc đời Chí có lẽ là vì lớn lên cùng với những người lao động. Chí trở thành người lành mạnh, tự trọng, “biết không ưa cái người ta khinh”. Anh khao khát có “một gia đình nhỏ, chồng cày thuê, vợ dệt vải”. Nhưng cuộc đời không cho Chí những gì anh có thể với tới trong tầm tay.

Cơn ghen vô cớ của Bá Kiến đã đẩy Chí vào tù. Thế lực phong kiến ​​cấu kết với nhà tù thực dân đã tước đoạt tự do của Chí gần bảy tám năm. Đó là lần cuối cùng Chí bị từ chối quyền làm người. Nhà tù đã biến Chí thành một con người khác. “Lần này trông anh ấy khác hẳn.” Quyền con người của Chí bị từ chối vì nhà tù đã cướp đi một phần hình hài con người của anh. Trong tù, anh ta trông giống như một “hardcore” (lính quét dọn), đầu hói, răng cạo trắng, khuôn mặt đen nhẻm rất “căng” — “có cân” anh ta vẫn ra mặt người. “Anh ta mặc quần lợn nái đen với áo sơ mi màu vàng, ngực anh ta có chạm khắc hình phượng hoàng và anh ta có một vị tướng cầm rìu trông rất khủng khiếp.” Đó là hình hài của một kẻ côn đồ, hung hãn chỉ biết đánh, đâm chém, hôm trước về làng ngày hôm sau. Chí đã ngà ngà say, đã điên cuồng lao vào trả thù Bá Kiến bằng cách ăn vạ, chửi thề. Nếu trả thù là quyền thường (oán là trả, ân là trả) thì Bá Kiến cũng đã khéo léo tước bỏ cái quyền ấy của Chí. Không trả thù được, Chí dần trở thành tay sai cho giặc, trở thành công cụ mù quáng của Bá Kiến. Hắn chỉ biết rạch mặt ăn vạ, đánh đập để xin tiền, đâm chém những kẻ không cùng phe với kẻ thù của mình. Từ đó, hắn say, hắn ăn trong lúc say, say khi ngủ, và đánh nhau trong lúc say, “Hắn đã làm tan nát bao gia đình, làm tan nát bao hạnh phúc, làm đổ máu và nước mắt bao người lương thiện”. Cứ như vậy, cuộc sống của anh xuống dốc. Nhìn mặt người ta không biết ông bao nhiêu tuổi. Cuộc đời của ông bị xem như một cuộc đời uổng phí, hình người bị hủy hoại, nhân tính bị xói mòn. Cả làng Vũ Đại tránh xa hắn, mỗi khi hắn đi qua. Ngay cả bản thân anh cũng quên mất sự có mặt của mình trên đời. Có thể nói, trước khi gặp Thị Nở, Chí đã bị cự tuyệt quyền làm người. Nhưng có lẽ anh không nhận ra hoặc nhận ra trong vô thức, không tìm được lối thoát. Chí phải dấn thân vào cuộc sống say sưa, chửi bới, lừa lọc, đâm chém.

Xem thêm bài viết hay:  Top 5 bài Phân tích nghệ thuật trào phúng trong Hạnh phúc của một tang gia hay nhất – Ngữ văn lớp 11

Con người sẽ bớt khổ nếu họ không biết rằng mình đang sống trong khổ. Người dân sẽ bớt đau đớn hơn khi bị tước đoạt quyền con người mà không hề hay biết. Trước khi gặp Thị Nở, Chí Phèo chưa ý thức được tấn bi kịch của đời mình. Không biết rằng cách mà người ta sản sinh ra anh là tước dần đi quyền làm người của anh. Đúng lúc Chí dấn thân đến cùng cực của sự tha hóa, đúng lúc người ta tưởng chừng Chí sẽ mãi ở kiếp quỷ dữ thì Nam Cao lại phát hiện ra trong sâu thẳm tâm hồn nhân vật một tia sáng nhỏ nhoi. . Chí mong muốn trở thành người lương thiện. Vai trò, vị trí của Thị Nở trong tác phẩm rất quan trọng. Con người “khùng, xấu, ma quỷ” ấy là nguồn sáng duy nhất của làng Vũ Đại có thể soi sáng cuộc đời tăm tối của Chí. Cơ thể phụ nữ của cô không gợi lên bản năng động vật của cô. Tình thương của cô đã khơi dậy tình người mà Chí đã đánh mất từ ​​lâu. Sau mối tình ngắn ngủi với Thị Nở, Chí nghe thấy những âm thanh của cuộc sống mà bấy lâu nay anh không để ý. Bao nhiêu năm rồi, giờ đây ngoài kia nghe tiếng chim hót thật vui, tiếng cười nói của người đi chợ, tiếng thuyền chài khua mái chèo đuổi cá. Những âm thanh đó gợi nhớ đến những giấc mơ mà nhiều người đã có từ xa xưa. Lần đầu tiên Chí cảm thấy buồn, sau đó là “sợ già, sợ đói rét, sợ ốm đau cô đơn – Cô đơn còn sợ hơn đói rét và ốm đau”. Bát cháo hành của Thị Nở đã đánh thức những tình cảm trong lành trong Chí. Khi anh ăn cháo, mắt anh ướt. Chỉ cần một tình yêu – dù là tình yêu của một kẻ mất trí, của một đứa con trưởng thành, của một nòi giống nhơ nhớp, cũng đủ làm sống lại bản chất của một người đã chết. Sức mạnh tình cảm của tình yêu là vô biên. Nam Cao đã thực sự hóa thân vào nhân vật để cảm thông, chia sẻ những phút giây hạnh phúc rất con người của Chí. Vậy là sau hơn hai mươi năm bị từ chối quyền làm người. Chí Phèo đã tự tìm lại con đường làm người. Chi đã tạo ra một cây cầu để làm hòa với thế giới loài người. Cây cầu ấy chính là Thị Nở. Nếu Thị ở được với hắn thì làng Vũ Đại mới thu nhận hắn. Nhưng bi kịch và nỗi đau cho Chí. Thị Nở không thể gắn bó với Chí. Bởi theo bà Thi, “đàn ông đều đã chết, sao lại lấy một thằng không cha, không mẹ biết rạch mặt ăn vạ”.

Xem thêm bài viết hay:  50+ mẫu Truyện ngắn Làng của Kim Lân gợi cho em những suy nghĩ gì | Văn mẫu lớp 9

Vậy là niềm hạnh phúc nhỏ nhoi mà Chí có trong tay một lần nữa bị ý thức xã hội tước đoạt. Thị Nở là cầu vồng sau cơn mưa, Chí đau đớn nghĩ không còn chiếc cầu nào đưa mình trở lại kiếp người. Xã hội với quan niệm tàn ác đã bác bỏ mạnh mẽ quyền được sống và quyền làm người của Chí. Không ai coi Chí là người lương thiện, kể cả khi Chí tự nhận mình là người lương thiện. Chí không xóa được những vết sẹo đã vẽ trên mặt, Chí chua xót: “Không được nữa, chỉ còn cách này thôi”. Con đường duy nhất là chết trong, chứ không phải là sống mờ đục. Chí đã nói lời cuối cùng “tuyên bố lương thiện” với Bá Kiến và cả với chính mình. Hành động Chí giết Bá Kiến rồi ủi mình cho người đọc thấy Chí cuối cùng cũng trả thù được. Nhưng cái giá phải trả của Chi quá cao. Cái chết của Chí là lời tố cáo mạnh mẽ một xã hội vô nhân đạo, là tiếng kêu cứu khẩn thiết về quyền con người.

Chí chết, ngáp trên vũng máu, nhưng Chí không chết. Sức sống, sự cởi mở và giá trị tiêu biểu của nhân vật này là vô bờ bến. Chí không chỉ tiêu biểu cho nỗi thống khổ của người nông dân khi đất nước ta còn sống trong ách nô lệ. Chí cũng đại diện cho phần đen tối và điên loạn sinh ra trong thế giới lưu vong, ai cũng có thể mắc phải, nếu không biết tự chủ và nếu được thế lực đen tối “nuôi dạy”.

Bi kịch từ chối làm người của Chí Phèo do nhiều nguyên nhân. Có nguyên nhân từ xã hội cũng như từ bản thân Chí. Khi quyền con người còn bị xâm phạm thì bi kịch cuộc đời Chí Phèo cũng được nhắc đến như một nỗi đau của toàn nhân loại.

Xem thêm các bài văn mẫu về phân tích và lập dàn ý tác phẩm lớp 11:

chi-pheo-1.jsp

Các bộ đề lớp 11 khác

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *